0%
Ψυχολογία Διατροφής

Γιατί πεινάω συνέχεια; – Τα τρία είδη της πείνας

Από 1 Απριλίου, 2019 21 Νοεμβρίου, 2020 Χωρίς Σχόλια

Ο λόγος που ενώ γνωρίζουμε αρκετά πράγματα για την υγιεινή διατροφή, δεν μπορούμε να τα εφαρμόσουμε στην πράξη είναι διότι τρώμε και για άλλους λόγους πέραν της βιολογικής μας ανάγκης. Έτσι η βιολογική πείνα είναι κάτι υπαρκτό, σπάνια όμως φτάνουμε στο σημείο να την νοιώσουμε, καθώς καταναλώνουμε συνήθως φαγητό πριν καν πεινάσουμε.

Σε αυτό το άρθρο θα γνωρίσουμε τα κυριότερα είδη της πείνας και θα μάθουμε να τα ξεχωρίζουμε.

Η βιολογική πείνα:

Η βιολογική πείνα οφείλεται στην φυσιολογία του σώματός μας και συμβαίνει όταν δεν έχουμε φάει κάτι για αρκετή ώρα. Είναι το μήνυμα που μας δίνει ο οργανισμός μας, ότι χρειάζεται να φάμε. Είναι σαν να ανάβει το λαμπάκι της βενζίνης του αυτοκινήτου. Μόλις τα «καύσιμα» εξαντλούνται, το σώμα μας προειδοποιεί. Κάποια από τα σημάδια που νοιώθουμε είναι τα εξής:

  • Γουργουρητό στο στομάχι
  • Κούραση
  • Ζάλη
  • Ανησυχία
  • Κακή διάθεση

Μόλις καλύψουμε την βιολογική αυτή ανάγκη υπάρχει και συναισθηματική ικανοποίηση. Νοιώθουμε μια ανακούφιση και μια ευχαρίστηση. Αν προσπεράσουμε το αίσθημα της πείνας, τότε αυτό μας φέρνει σε μια δυσάρεστη κατάσταση, όπου ο οργανισμός μας ζητά πιο επιτακτικά την κατανάλωση φαγητού. Στο σημείο αυτό αν φάμε, θα καταναλώσουμε το φαγητό μας λαίμαργα και δεν θα μας είναι εύκολο να σταματήσουμε.

Χρειάζεται να τρώμε λοιπόν τακτικά γεύματα και το κάθε γεύμα να το καταναλώνουμε μόλις αρχίζουμε να αισθανόμαστε τα πρώτα ήπια συμπτώματα της βιολογικής πείνας στο σώμα μας.

Η όρεξη:

Το αίσθημα της όρεξης εξαρτάται από τις περιστάσεις γύρω μας. Η όρεξη είναι μια σωματική διέγερση που αποτελείται από ένα εξωτερικό ερέθισμα τροφής (οπτικό, οσφρητικό, ακουστικό, κτλπ).

Δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί να

  • περνάμε έξω από ένα φούρνο και η μυρωδιά από ένα τσουρέκι ή μια σφολιάτα να μας «ανοίξει την όρεξη».

  • δούμε ένα πακέτο με μπισκότα ξεχασμένο στο ντουλάπι ή ένα κέικ στο τραπέζι και αυτό να μας οδηγήσει να το φάμε, χωρίς πραγματικά να πεινάμε

  • ακούσουμε κάποιον να διαβάζει ένα κατάλογο και να «μας τρέχουν τα σάλια».

Η όρεξη είναι πιο επιλεκτική από την βιολογική πείνα. Θέλουμε να φάμε αυτό που μυρίσαμε, αυτό που είδαμε, αυτό που ακούσαμε. Δημιουργεί μια αίσθηση πείνας, χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη για τροφή.

Η ικανοποίηση της επιθυμίας της όρεξης είναι δυσκολότερη, δεν έχει σαφές όριο κορεσμού. Συχνά μάλιστα, προκαλεί συναισθήματα ενοχών.

Συναισθηματική πείνα:

Δεν είναι λίγες οι φορές που τρώμε για να αλλάξουμε τη διάθεσή μας. Αν νοιώθουμε ένα συναίσθημα και θέλουμε να το «μουδιάσουμε», τότε η εύκολη λύση είναι να βρούμε κάτι να φάμε. Είναι σαν να μας αποπροσανατολίζει και να στρέφει την προσοχή μας μακριά από το συναίσθημα που βιώνουμε.

Οι τροφές πυροδοτούν την απελευθέρωση διάφορων ουσιών από τον εγκέφαλο, οι οποίες με τη σειρά τους προκαλούν συναισθηματικές καταστάσεις. Μια τροφή δεν μας φέρνει μόνο συναισθήματα ικανοποίησης της πείνας μας αλλά και μας δημιουργεί συναισθήματα ευχαρίστησης, απόλαυσης, ικανοποίησης ή ανταμοιβής.

Έτσι για παράδειγμα θα παρατηρήσουμε ότι όταν δεν νοιώθουμε καλά και καταναλώσουμε σοκολάτα, υπάρχει ένα αίσθημα ανταμοιβής που συμβαίνει στο σώμα μας και για τα επόμενα 10’ νοιώθουμε καλά. Μετά από αυτό το χρονικό διάστημα το συναίσθημα επιστρέφει και μάλιστα πιο έντονο, καθώς το έχουμε «θρέψει». Εκεί θα ξαναφάμε άλλο ένα κομμάτι σοκολάτα, αλλά θα παρατηρήσουμε ότι η δράση της κρατά για 5’ αυτή τη φορά. Από εκεί και πέρα, θα χρειαστεί να τρώμε σοκολάτα σε μεγαλύτερη ποσότητα και συχνότητα, για να αντιστρέψουμε την συναισθηματική μας κατάσταση.

Τα συναισθήματα που μας οδηγούν να φάμε είναι τα εξής :

  • Άγχος, Λύπηση
  • Στεναχώρια, Θλίψη
  • Ζήλεια, Θυμό
  • Φόβος (αναζητάμε ένα καταφύγιο)

 

Καθώς και συναισθηματικές καταστάσεις όπως:

 

  • Μοναξιά
  • Νευρικότητα
  • Αμηχανία
  • Βαρεμάρα
  • Ξεγνοιασιά
  • Αναζήτηση φροντίδας

 

Οι τροφές που αναζητούμε συνήθως αποτελούν έναν συνδυασμό λιπαρών-ζάχαρης- αλατιού και είναι εύκολες στην κατανάλωση (π.χ. μαλακές ή με εναλλαγή υφών). Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι ο συνδυασμός γλυκού και λιπαρού, απενεργοποιεί το αίσθημα του κορεσμού (π.χ. παγωτό). Έτσι όταν επιλέγουμε τέτοιες τροφές είναι αρκετά δύσκολο να σταματήσουμε την κατανάλωσή τους.

 

Πως ξεχωρίζουμε την βιολογική από την συναισθηματική πείνα και την όρεξη;

 

Το να μάθουμε να ξεχωρίζουμε τα τρία είδη της πείνας δεν είναι πολύ δύσκολο: η συναισθηματική πείνα συνήθως είναι πολύ επιλεκτική, συνοδεύεται από μια γενικότερη ανησυχία, δε σταματάει όταν χορταίνουμε και οδηγεί σε ενοχές.

Ερέθισμα

Σινιάλο

Ρυθμός γεύματος

Πραγματική ανάγκη για φαγητό

Επιλεκτική

Όριο κορεσμού

Αποτέλεσμα

Πείνα (ανάγκη)

Εσωτερικό, σωματικό

Κούραση, εκνευρισμός (έρχεται σταδιακά)

Δεν βιάζεσαι, εκτός αν έχεις σοβαρή υπογλυκαιμία

Ναι (έχουν περάσει ώρες απ’ το τελευταίο γεύμα)

Όχι

Σαφές

Κορεσμός, ικανοποίηση

Όρεξη (επιθυμία)

Εξωτερικά ερεθίσματα

Περιέργεια, ανυπομονησία (έρχεται ξαφνικά)

Γρήγορος

Όχι

Ναι

Λιγότερο σαφές

Ικανοποίηση, ίσως ενοχές

Συναισθηματική πείνα (ψυχολογική ανάγκη)

Ψυχολογικά ερεθίσματα – κοινωνική συμπεριφορά

Απροσδιόριστη ανησυχία, αναποφασιστικότητα (ανοιγοκλείνω το ψυγείο)

Πολύ γρήγορος

Ναι (ανεξάρτητα από το πότε έφαγες το τελευταίο γεύμα)

Πολύ

Ασαφές

Ενοχές, δυσφορία

Ωστόσο, ακόμα και αν μάθουμε να αναγνωρίζουμε τη συναισθηματική μας πείνα, χρειάζεται πολύ εξάσκηση στο να μάθουμε να σταματάμε όσο είναι νωρίς και να δίνουμε στον εαυτό μας ουσιαστικές λύσεις που να στοχεύουν στα πραγματικά προβλήματα που μας απασχολούν.

 

Η συναισθηματική διατροφή έχει βαθιές ρίζες και αυτό γιατί ένα βασικό σημείο έναρξης της έντονης συναισθηματικής σχέσης με το φαγητό γίνεται στην παιδική ηλικία.

  • Η σύνδεση μιας σχολικής επιτυχίας με το φαγητό
  • η επιβράβευση επειδή το παιδί ήταν ήσυχο
  • η προσπάθεια να νοιώσει το παιδί καλά μετά από μια αποτυχία

Στόχος δεν είναι να μην κάνουμε καθόλου συναισθηματικό φαγητό, αλλά να το περιορίσουμε. Μην φοβάστε το συναισθηματικό φαγητό, αναγνωρίστε το!

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας αποδεχτείτε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την πολιτική cookie.

Privacy Settings saved!
Ρυθμίσεις απορρήτου

When you visit any web site, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. Control your personal Cookie Services here.


Αυτά τα cookies είναι απαραίτητα για να λειτουργήσει ο ιστότοπος και δεν μπορεί να απενεργοποιηθεί στα συστήματά μας.
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Απορρίψη όλων των υπηρεσιών
Δέχομαι όλες τις υπηρεσίες